Հարազատներ
«Անմահները հրամայում են» ժողովածու · 1947
Հարազատնե՛ր,
Ես չմեռա, ես մնացի նորից կենդան,
Ես ապրեցի ձեզնից հետո…
Հարազատներ, որ թաղված եք մայր հողի տակ,
Հարազատնե՛ր։
Ես տեսա այն, ինչ դուք տեսաք-
Դեմքը մահի,
Բայց ընկնելով անժամանակ,
Դուք չտեսաք՝ ինչ տեսա ես -
Մարտից հետո եկավ ապրի՛լ, եկավ Մայի՜ս,
Եկավ Մայի՛ս ու հաղթանա՛կ1։
…Հարազատնե՛ր,
Ես ի՞նչ երգով ձեզ ետ կոչեմ,
Իմ՝ զինվորի ձայնը խուլ է, մինչ սիրտն է խոր…
Հարազատնե՛ր,
Կրկին ստեպն2 է կանաչել,
Որ խեղդվել էր թնդանոթի թանձր ծխով։
Կրկին հիմա խարտիշահեր կազակուհին3,
Շրջելով նույն ստեպներով,
Հանկարծակի հիշում է սուր կատակ մի հին,
Որ ձեզանից մեկն է ասել նրան մի օր,
Ու ինձ նման՝
Չի իմանում ժպտա՞, թե՞ լա…
Եվ շշնջում է միայն.
Հարազատնե՜ր…
Երևան, 30.V.1947թ.
Ծանոթագրություններ
- 1 Մայիսյան հաղթանակ — Գերմանիայի անվերապահ կապիտուլյացիան ստորագրվել է 1945թ. մայիսի 8-ին՝ ավարտելով Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Եվրոպայում։ Խորհրդային Միությունում հաղթանակի օր է նշվել մայիսի 9-ը, քանի որ հրադադարը հաստատվում էր Մոսկվայի ժամանակով հաջորդ օրը՝ ժամը 01:00-ից։
- 2 ստեպ — տափաստան, խոտաբույսերով ծածկված հարթավայր, ընդարձակ, հարթ, անտառ չունեցող տարածություն, փոխառություն ռուսերեն «степь» բառից
- 3 կազակներ — ռազմականացված համայնքներ Ռուսական կայսրության հարավային տափաստաններում (Դոն, Կուբան, Տերեկ), հայտնի իրենց հեծյալ զորքերով։ կազակուհի՝ կազակ կին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում կազակներից կազմված հեծյալ կորպուսները կռվել են հենց այդ տափաստաններում, որոնցով 1942-ին անցավ գերմանական հարձակումը, իսկ 1943-ին՝ խորհրդային հակահարձակումը։ Բանաստեղծության ստեպը հենց այդ մարտադաշտն է։
