Լճակ
1871
Ինչո՞ւ ապշած ես, լըճա՛կ,
Ու չեն խայտար քու ալյակք,
Միթե հայլվույդ մեջ անձկավ
Գեղուհի՞ մը նայեցավ։
Եվ կամ միթե կըզմայլի՞ն
Ալյակքդ երկնի կապույտին,
Եվ այն ամպոց լուսափթիթ,
Որք նըմանին փրփուրքիդ։
Մելամաղձոտ լըճա՛կդ իմ,
Քեզ հետ ըլլա՛նք մըտերիմ,
Սիրեմ քեզի պես ես ալ
Գրավվիլ, լըռել ու խոկալ։
Որքան ունիս դու ալի՝
Ճակատս այնքան խոկ ունի,
Որքան ունիս դու փրփուր՝
Սիրտս այնքան խոց ունի բյուր։
Այլ եթե գոգդ ալ թափին
Բույլքն աստեղաց երկնքին,
Նըմանիլ չես կրնար դուն
Հոգվույս՝ որ է բոց անհո՜ւն։
Հոդ աստղերը չեն մեռնիր,
Ծաղիկներն հոդ չեն թոռմիր,
Ամպերը չեն թրջեր հոդ,
Երբ խաղաղ եք դու և օդ,
Լըճա՛կ, դու ես թագուհիս,
Զի թ՚հովե մ՚ալ խորշոմիս,
Դարձյալ խորքիդ մեջ խըռով
Զիս կը պահես դողդղալով։
Շատերը զիս մերժեցին,
«Քնար մ՚ունի սոսկ,— ըսին.
Մին՝ «դողդոջ է, գույն չունի,—
Մյուսն ալ ըսավ,— կը մեռնի՜»։
Ոչ ոք ըսավ,— հե՜գ տղա,
Արդյոք ինչո՞ւ կը մըխա,
Թերևս ըլլա գեղանի,
Թե որ սիրեմ, չը մեռնի»։
Ոչ ոք ըսավ,— սա տըղին
Պատռե՛նք սիրտը տըրտմագին,
Նայինք ինչե՜ր գրված կան…»
— Հոն հրդեհ կա, ո՛չ մատյան։
Հոն կա մոխի՜ր… հիշատա՜կ…
Ալյակքդ հուզի՛ն թող, լըճա՛կ,
Զի քու խորքիդ մեջ անձկավ
Հուսահատ մը նայեցավ…։
Ինչո՞ւ ապշած ես, լըճա՛կ,
Ու չեն խայտար քու ալեակք,
Միթէ հայլւոյդ մէջ անձկաւ
Գեղուհի՞ մը նայեցաւ։
Եւ կամ միթէ կը զմայլի՞ն
Ալեակքդ երկնի կապոյտին,
Եւ այն ամպոց լուսափթիթ,
Որք նըմանին փրփուրքիդ։
Մելամաղձոտ լըճա՛կդ իմ,
Քեզ հետ ըլլա՛նք մըտերիմ,
Սիրեմ քեզի պէս ես ալ
Գրաւուիլ, լըռել ու խոկալ։
Ո՜րքան ունիս դու ալի՝
Ճակատս այնքան խոկ ունի,
Որքան ունիս դու փրփուր՝
Սիրտս այնքան խոց ունի բիւր։
Այլ եթէ գոգդ ալ թափին
Բոյլքն աստեղաց երկնքին,
Նըմանիլ չե՛ս կրնար դուն
Հոգւոյս՝ որ է բոց անհո՜ւն։
Հոդ աստղերը չեն մեռնիր,
Ծաղիկներն հոդ չեն թոռմիր,
Ամպերը չեն թրջեր հոդ,
Երբ խաղաղ էք դու եւ օդ։
Լըճա՛կ, դու ես թագուհիս,
Զի թ՚հովէ մ՚ալ խորշոմիս,
Դարձեալ խորքիդ մէջ խըռով
Զիս կը պահես դողդղալով։
Շատերը զիս մերժեցին,
«Քընար մ՚ունի սոսկ — ըսին.
Մին՝ «դողդոջ է, գոյն չունի,—
Միւսն ալ ըսաւ — կը մեռնի՜»։
Ոչ ոք ըսաւ — հէ՜գ տղայ,
Արդեօք ինչո՞ւ կը մըխայ,
Թերեւս ըլլայ գեղանի,
Թէ որ սիրեմ, չը մեռնի»։
Ոչ ոք ըսաւ — սա տըղին
Պատռե՛նք սիրտը տրտմագին,
Նայինք ինչե՜ր գրուած կան…»
— Հոն հրդեհ կայ, ո՛չ մատեան։
Հոն կայ մոխի՜ր… յիշատա՜կ…
Ալեակքդ յուզի՛ն թող, լըճա՛կ,
Զի քու խորքիդ մէջ անձկաւ
Յուսահատ մը նայեցաւ…։